601-147-917
·
ul. Krobska 49 64-125 Poniec
·
Pn, Śr, Pt 08:00-18:00 | Wt , Czw 12:00-20:00 | Sb 09:00-13:00

Wybrane schorzenia racic w zawodzie korektora

Kulawizna, obok zaburzeń w rozrodzie i zapaleń gruczołu mlekowego, została uznana jako najważniejsze zagadnienie dotyczące zdrowia zwierząt. Ocena ta opiera się przede wszystkim na częstości jej występowania, a także wpływie na wartość ekonomiczną produkcji. Kulawizna bowiem istotnie wpływa na płodność, produkcję mleka, poziom brakowania. Co więcej, po wycieleniu oddziałuje również na częstotliwość występowania schorzeń związanych bezpośrednio z tym okresem (m.in. ketoza, zatrzymanie łożyska).

Do głównych przyczyn kulawizny w odniesieniu do chorób racic zaliczamy: • uwarunkowania genetyczne – budowa stawu skokowego, twardość, wielkość i kształt racicy, • nieprawidłowo zbilansowana dawka pokarmowa – zachwiana gospodarka wapniowa, pasza bogata w dużą ilość łatwostrawnych węglowodanów, niedobór mikroelementów i witamin, • nieregularna lub nieumiejętna korekcja, • warunki środowiskowe – np. duża wilgotność w pomieszczeniu inwentarskim, duża wilgotność ściółki, ostre krawędzie w podłożu, higiena obory.

I. OCHWAT – rozlane zapalenie tworzywa z przesiąkaniem płynu surowiczego z krwi do tworzywa racicy w obrębie ściany przedniej, ścian bocznych i podeszwy. Najczęściej dotyczy kończyn miednicznych. Puszki racic mogą być bolesne, a na podeszwie obserwujemy czerwone przebarwienia. Przyczyną ochwatu jest najczęściej intensywne żywienie paszami wysokobiałkowymi. Występuje w trzech rozpoznawanych klinicznie formach: ostrej – w praktyce występuje bardzo rzadko, obserwujemy znaczne i nagłe zmiany stanu ogólnego, często z objawami zalegania, podostrej – krótkotrwałe objawy kulawizny, bez pogorszenia stanu ogólnego, najczęściej stąpanie z kończyny na kończynę, przewlekłej – długotrwałe, stopniowe zmiany w obrębie puszki racicowej, prowadzące do jej osłabienia i większej wrażliwości na uszkodzenia. Leczenie: forma ostra wymaga leczenia weterynaryjnego, forma podostra oraz przewlekła występuje przejściowo dlatego nie ma potrzeby leczenia, powinny być natomiast monitorowane. 

II. WRZÓD PODESZWY – spowodowany jest uciskiem, który kruszy i niszczy tkanki rogotwórcze, najczęściej powstaje w okolicy wyrostka kości racicowej, ale także w miejscach dotkniętych zapaleniem tworzywa (np. krwawe wylewy w podeszwie przy ochwacie). Nierzadko obserwujemy też obecność wrzodu podeszwy w przerośniętych lub nieprawidłowo skorygowanych racicach. W miejscu ucisku, gdzie doszło do zaprzestania produkcji rogu rozwija się ziarnina (dzikie mięso). Leczenie obejmuje szczególnie korekcję podeszwy w celu odciążenia chorego palca i przeniesienia ciężaru na palec zdrowy. Dodatkowo, jeśli to konieczne zakładamy opatrunek miejscowy.

III. CHOROBA LINII BIAŁEJ – uszkodzenie linii białej tj. połączenia ściany racicy i podeszwy. Występuje w dwóch formach: 1) oddzielenie się ściany od podeszwy racicy, widoczne dopiero podczas korekcji, nie powoduje kulawizny, 2) ropień, stan zapalny zlokalizowany w linii białej, który powoduje ostrą kulawiznę. Jako przyczyny powstawania wymienia się błędy żywieniowe, zbyt wilgotne środowisko, powiązania z ochwatem. Schorzenia te prowadzą do zmiękczenia tworzywa racicy, co czyni go podatniejszym na uszkodzenia mechaniczne (ciała stałe penetrujące podeszwę np. małe kamienie). Powstały w wyniku uszkodzenia ubytek zapełnia się brudem, co stanowi doskonałe miejsce do rozwoju patogenów. Leczenie polega na oczyszczeniu zmiany, usunięciu luźnego rogu, prawidłowym odciążeniu chorego palca. Nadto, w przypadku zmiany ropnej stosujemy również opatrunek.

IV. ROPOWICA MIĘDZYPALCOWA (ZANOKCICA) – stan wyjątkowo bolesny, dotyczący szpary międzypalcowej i jej okolic. Towarzyszy jej wzrost temperatury ciała, nagły spadek mleczności, spadek spożycia paszy, niechęć do poruszania. Ropowica często pojawia się nagle i zaostrza w bardzo krótkim czasie, okolica palców aż do pęciny jest spuchnięta, skóra różowa i bardzo wrażliwa na dotyk. Główną przyczyną występowania zanokcicy są złe warunki środowiskowe oraz uszkodzenia skóry w okolicy szpary międzypalcowej co stanowi inwazji dla bakterii beztlenowych. Leczenie polega na wdrożeniu antybiotykoterapii ogólnej jak i miejscowej oraz leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. W celu ograniczenia występowania schorzenia stosujemy kąpiele racic w roztworze siarczanu miedzi lub roztworze formaliny.

V. ZAPALENIE SKÓRY SZPARY MIĘDZYPALCOWEJ – łagodne, powierzchowne zapalenie skóry miedzy racicami. W większości przypadków schorzenie przebiega łagodnie, bez pogorszenia stanu ogólnego zwierzęcia, nie obserwujemy również obrzęku i zapalenia w rejonie palca. Zapalenie skóry szpary międzypalcowej szczególnie często występuje, kiedy racice bydła są ustawicznie zanurzone w płynnych odchodach. Leczymy przede wszystkim ciężkie przypadki stosując opatrunek miejscowy, bez terapii ogólnej. Zmiany lekkie zwalczamy stosując regularne kąpiele w roztworze siarczanu miedzi. Wspomniane kąpiele stanowią, obok zapewnienia suchego podłoża, także metodę zapobiegania, gdy problem często pojawia się w naszej hodowli.

VI. ZAPALENIE SKÓRY PALCA (CHOROBA MORTELLARO) – schorzenie wysoce zakaźne, przenoszone z jednego zwierzęcia na drugie przez zanieczyszczone podłoże (gleba, ściółka), dotyczące najczęściej obszaru pomiędzy piętkami w tylnym odcinku szpary międzypalcowej w kierunku przyraciczek. Powoduje znaczną bolesność, niechęć do poruszania, co w konsekwencji prowadzi do spadku mleczności. Bydło zainfekowane unosi racice nad podłoże, chodzi obciążając wierzchołek racicy. Typowe zmiany zapalne są okrągłe, pozbawione włosów, wilgotne, czerwone z tendencją do krwawienia. Leczenie polega na zastosowaniu opatrunku miejscowego oraz odpowiednich kąpieli. Działania lecznicze muszą być podjęte natychmiast po postawieniu diagnozy, ponieważ choroba szybko się rozprzestrzenia.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż prawidłowa i regularna korekcja pozwala uniknąć bądź ograniczyć powstawanie ww. schorzeń. Nadto, nie należy zapominać o odpowiednio zbilansowanej dawce pokarmowej oraz o prawidłowym dobrostanie naszej hodowli.